Wolsztyn, 06' 2009

Przepisy obowiązujące w Polsce od kilku lat ukróciły „ekologiczną” utylizację opon realizowaną najczęściej pod pozorem wycieczki do lasu. Na wszystkich producentów i importerów opon nałożono obowiązek organizacji ich odzysku i utylizacji. Oczywiście z korzyścią dla środowiska naturalnego i... grzybiarzy.
  
Od 2007 roku każdy przedsiębiorca, który jest producentem lub importerem opon bez względu na to czy są to opony nowe, bieżnikowane czy używane odpowiada za dokonanie odzysku 75 proc. masy wprowadzonych do obrotu opon. Poza producentami i importerami za odzysk zużytych opon odpowiedzialni są także przedsiębiorstwa, które składują je na swoim terenie (firmy transportowe), właściciele stacji demontażu pojazdów oraz warsztaty samochodowe zajmujące się m.in. wymianą opon. Mówiąc krótko trzy z czterech opon zdjętych bez względu na miejsce z typowego samochodu muszą zostać poddane ponownej przeróbce.
Nasi ustawodawcy nakładając ten obowiązek zostawili odpowiedzialnym za odzysk podmiotom wolną rękę co do formy, w jakiej będzie on zorganizowany. Mogą one organizować go samodzielnie, zlecić odzysk (np. zbiórkę opon) wyspecjalizowanym przedsiębiorstwom lub wykorzystać w tym procesie “organizacje odzysku”, które na podstawie odpowiednich umów przejmują nałożone obowiązki związane z odzyskiem odpadów (czyli w tym wypadku opon).
 
Co się dzieje z oponami?
Do tej pory nie wymyślono złotego środka i całkowicie ekologicznego sposobu na rozwiązanie problemu utylizacji zużytych opon.
Część z zebranych w ramach systemu odzysku opon służy jako surowiec do produkcji ścieru gumowego wytwarzanego w oparciu o technologię mechanicznego ścierania lub kruszenia gumy w niskich temperaturach (tzw. technologia kriogeniczna) powstający w ten sposób ścier lub granulat wykorzystywany jest do produkcji nawierzchni asfaltowych (mimo wyższych kosztów takie nawierzchnie charakteryzują się lepszymi właściwościami i odpornością na niekorzystne warunki atmosferyczne. Część pozyskanego surowca wykorzystywana jest w przemyśle gumowym np. do produkcji dywaników samochodowych lub okładzin, z których wykonuje się np. boiska i place zabaw. Tak sposób zagospodarowania obejmuje jednak tylko niewielką część pozyskanych w ramach systemowej zbiórki opon.
Zdecydowanie najprostszym i najbardziej efektywnym pod względem kosztów energii sposobem zagospodarowania opon jest dzisiaj technologia spalania, którą stosuje się przede wszystkim w bezdymnych piecach cementowych lub do wytwarzania energii cieplnej w elektrociepłowniach. Wartość opałowa gumy jest zbliżona do wartości opałowej węgla natomiast spalaniu opon towarzyszy mniejsza emisja dwutlenku węgla i siarki.
Przyszłością dla ekologicznego i efektywnego zagospodarowania zużytych opon może być ich piroliza czyli specjalny proces w wyniku którego z opon otrzymuje się olej napędowy, węgiel (w postaci sadzy) oraz złom stalowy. Technologia ta chociaż oferowana już przez wiele firm nie znalazła jak dotąd szerszego zastosowania w krajowym systemie recyclingu opon.